AYM Süresiz Nafaka Düzenlemesini İptal Etti Mi?
Anayasa Mahkemesi, Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesinde yer alan yoksulluk nafakasının “süresiz olarak” ödenmesine ilişkin düzenlemeyi iptal etmiştir.
Ancak bu karar nafakanın tamamen kaldırıldığı anlamına gelmemektedir.
Anayasa Mahkemesi kararının yürürlüğe girmesi için 9 aylık süre tanınmış olup, yeni yasal düzenlemenin nasıl şekilleneceği henüz net değildir.
Bu nedenle bugün itibarıyla yoksulluk nafakası kurumu devam etmektedir.
Süresiz Nafaka Tamamen Kaldırıldı Mı?
Hayır.
Anayasa Mahkemesi’nin iptal ettiği husus nafakanın kendisi değil, nafakanın “süresiz olarak” devam edeceğine ilişkin düzenlemedir.
Dolayısıyla:
✔ Yoksulluk nafakası halen bulunmaktadır.
✔ Mevcut mahkeme kararları kendiliğinden ortadan kalkmamıştır.
✔ Nafaka borçları devam etmektedir.
✔ Yeni sistemin nasıl olacağı henüz belli değildir.
Boşanma Davası Nasıl Açılır? (2026 Güncel Rehber)
Anlaşmalı Boşanma Şartları Nelerdir? (2026 Güncel Rehber)
Nafaka Artık Kaç Yıl Sürecek?
Bu sorunun cevabı henüz bilinmemektedir.
Anayasa Mahkemesi kararının gerekçesi ve sonrasında yapılacak yasal düzenleme beklenmektedir.
Bu nedenle kamuoyunda yer alan “nafaka tamamen kaldırıldı” veya “nafaka artık 2 yıl ödenecek” şeklindeki yorumlar şu aşamada kesin bilgi niteliğinde değildir.
NAFAKA NEDİR?
Nafaka, boşanma veya ayrılık nedeniyle ekonomik olarak zayıf duruma düşecek eşin veya çocuğun geçimini sağlamak amacıyla mahkeme tarafından hükmedilen maddi destektir.
Amaç
- ekonomik dengeyi sağlamak
• boşanma nedeniyle yoksulluğu önlemek
• çocuğun bakımını güvence altına almak
NAFAKA TÜRLERİ NELERDİR?
- Tedbir Nafakası
Boşanma davası devam ederken geçici olarak ödenir.
Dava kesinleşince sona erer veya başka nafakaya dönüşür.
- Yoksulluk Nafakası
Boşanma sonrası yoksulluğa düşecek eş lehine bağlanır.
Şartları:
- boşanma nedeniyle yoksulluğa düşme
• talep eden eşin ağır kusurlu olmaması
• karşı tarafın ödeme gücünün bulunması
- İştirak Nafakası (Çocuk Nafakası)
Velayet kendisinde olmayan eş tarafından çocuğun giderleri için ödenir.
NAFAKA NASIL BAĞLANIR? NAFAKA NASIL TALEP EDİLİR?
Nafaka kendiliğinden bağlanmaz. Nafaka hakkından yararlanabilmek için mahkemeden talep edilmesi gerekir.
Nafaka talebi üç farklı aşamada yapılabilir:
- boşanma davası sırasında
• boşanma davası açmadan önce ayrı dava ile
• boşanma kararı kesinleştikten sonra
Her aşamada talep edilebilecek nafaka türü ve şartları farklıdır.
BOŞANMA DAVASI SIRASINDA NAFAKA NASIL İSTENİR?
Boşanma davası açılırken veya dava devam ederken mahkemeden nafaka talep edilebilir.
Bu aşamada genellikle:
- tedbir nafakası (dava süresince geçici nafaka)
- dava sonunda yoksulluk nafakası
- çocuk varsa iştirak nafakası
talep edilir.
Mahkeme tarafların ekonomik durumunu araştırır ve uygun gördüğü miktarda nafakaya karar verir.
Boşanma kararı kesinleştiğinde tedbir nafakası sona erer, şartları varsa yoksulluk veya iştirak nafakasına hükmedilir.
BOŞANMA DAVASI AÇMADAN NAFAKA İSTENEBİLİR Mİ?
Evet.
Eşler ayrı yaşıyor ve biri diğerine maddi destek sağlamıyorsa, boşanma davası açılmadan da nafaka talep edilebilir.
Bu durumda:
- aile mahkemesinde ayrı bir nafaka davası açılır
• eşin geçimi için nafaka bağlanabilir
• çocuk varsa çocuk için de nafaka talep edilebilir
Özellikle eşlerin fiilen ayrı yaşadığı durumlarda uygulamada sık görülür.
BOŞANMA SONRASI NAFAKA TALEP EDİLEBİLİR Mİ?
Boşanma kararında nafaka talep edilmemiş olsa bile bazı durumlarda sonradan nafaka davası açılması mümkündür.
Örneğin:
- boşanma sonrası ekonomik durumun ağırlaşması
• sonradan yoksulluğa düşülmesi
• çocuk için iştirak nafakası ihtiyacı doğması
Bu durumlarda aile mahkemesinde nafaka talebi ileri sürülebilir.
Ancak bazı hakların kaybedilmemesi için sürecin doğru yürütülmesi önemlidir.
NAFAKA NEYE GÖRE BELİRLENİR?
Mahkeme şu kriterleri birlikte değerlendirir:
- tarafların gelir durumu
• yaşam standardı
• kusur oranı
• mal varlığı
• çocuğun ihtiyaçları
• tarafların ekonomik gücü
Nafaka hesaplamasında sabit bir oran yoktur.
Uygulama büyük ölçüde Yargıtay kararlarıyla şekillenmektedir.
ÇALIŞMAYAN KİŞİ NAFAKA ÖDER Mİ?
Uygulamada en çok yanlış bilinen konulardan biri de budur.
👉 Nafaka yükümlüsü çalışmıyor olsa bile nafaka ödeme borcu kendiliğinden ortadan kalkmaz.
ASGARİ ÜCRETLE MAAŞ ALAN NE KADAR NAFAKA VERİR?
En çok sorulan sorulardan biridir.
Net cevap: Sabit oran yoktur.
Ancak uygulamada:
- maaşın yaklaşık %15 – %30’u aralığında nafaka görülebilir (somut olaya göre değişir)
• çocuğun gideri varsa miktar artar
• başka bakmakla yükümlü kişiler varsa düşebilir
• kira, kredi, yaşam giderleri dikkate alınır
Örneğin 28.000 TL gelirli biri için:
- 3.000 TL – 6.000 TL arası nafaka görülebilir
• ancak bu kesin değildir, dosyaya göre değişir.
ERKEK HANGİ DURUMLARDA NAFAKA ÖDEMEZ?
Toplumda yanlış bilinen konulardan biridir.
Şu durumlarda nafaka bağlanmayabilir:
- nafaka talep eden eş boşanmada ağır kusurluysa
- nafaka talep eden eşin düzenli ve yeterli geliri varsa
- boşanma sonrası yoksulluğa düşmeyecekse
- evlilik çok kısa sürmüşse ve ekonomik bağımlılık yoksa
- nafaka talep edilmemişse
- taraflar anlaşmalı boşanmada nafakadan feragat etmişse
NAFAKA YÜKÜMLÜSÜ HASTA OLSA DA NAFAKA ÖDER Mİ?
Hastalık tek başına nafaka ödememe sebebi değildir.
Mahkeme şu unsurları inceler:
- kişinin çalışabilir durumda olup olmadığı
- gelirinin bulunup bulunmadığı
- ekonomik gücü
- sağlık durumunun çalışma hayatına etkisi
Çalışamayacak durumda ve geliri olmayan kişi için nafaka yükümlülüğü doğmayabilir veya düşük belirlenebilir. Ancak bu durumun mahkemece değerlendirilmiş olması gereklidir. Sırf hastalık sebebiyle nafaka yükümlüsünün nafaka borcunu ödemekten kaçınması aleyhine sonuç doğurabilecektir. Bu konuda hukuki destek şarttır.
NAFAKA HANGİ DURUMLARDA ARTIRILIR?
Şu durumlarda nafaka artırımı istenebilir:
- enflasyon ve ekonomik koşullar
- çocuğun eğitim giderlerinin artması
- nafaka alanın ihtiyaçlarının artması
- nafaka ödeyenin gelirinin yükselmesi
Mahkemeye “nafaka artırımı davası” açılır.
NAFAKA NASIL AZALTILIR VEYA KALDIRILIR?
Şu durumlarda nafaka kaldırılabilir:
- nafaka alan kişinin işe girmesi
• ekonomik durumunun düzelmesi
• fiilen evli gibi yaşaması
• gelir dengesinin değişmesi
Mahkemeye nafaka kaldırma veya indirim davası açılır.
NAFAKA ÖDENMEZSE NE OLUR? (TAZYİK HAPSİ RİSKİ)
Nafaka borcu kamu düzenine ilişkin bir yükümlülüktür ve ciddi yaptırımları vardır.
Nafaka ödenmemesi halinde:
- icra takibi başlatılır
- maaş veya banka hesaplarına haciz uygulanabilir
- borcun ödenmemesi durumunda tazyik hapsi uygulanabilir
Bu nedenle nafaka borcunun keyfi olarak ödenmemesi hukuki ve cezai sonuçlar doğurabilir.
Nafaka miktarının fazla olduğu düşünülüyorsa ödeme kesilmemeli, mahkemeden indirim veya kaldırma talep edilmelidir. Aksi halde hapis yaptırımı ile karşılaşılabilir.
Bu tür risklerle karşılaşmamak için sürecin bir avukat aracılığıyla yürütülmesi önem taşır.
NAFAKA NASIL KESİLİR?
Nafakanın sona ermesi için:
- mahkemeye başvuru yapılması gerekir
- nafakanın kesilme sebebi ispatlanmalıdır
- mahkeme kararı olmadan ödeme kesilmemelidir
Aksi halde icra takibi yapılabilir.
NAFAKA DAVALARINDA HUKUKİ DESTEK NEDEN ÖNEMLİDİR?
Nafaka davalarında:
- kusur tespiti
• ekonomik durumun ispatı
• gelir araştırması
• doğru talep kurulması
sonucu doğrudan etkiler.
Bu nedenle profesyonel hukuki destek hak kaybı yaşanmaması açısından önemlidir.
Boşanma süreciyle ilgili diğer yazılarımız için:
Boşanma Davası Nasıl Açılır? (2026 Güncel Rehber)
Anlaşmalı Boşanma Şartları Nelerdir? (2026 Güncel Rehber)

Bir Cevap Yazın