Deport (Sınır Dışı Etme) Nedir? Deport Kararına İtiraz ve Hukuki Süreç
Türkiye’de bulunan yabancılar hakkında belirli durumlarda deport (sınır dışı etme) kararı verilebilmektedir. Deport kararı, yabancının Türkiye’den çıkarılarak menşe ülkesine, transit ülkeye veya üçüncü bir ülkeye gönderilmesi anlamına gelir.
Türkiye’de deport işlemleri 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu kapsamında yürütülmektedir.
Bu yazıda deport kararı ile ilgili en çok merak edilen sorulara yanıt verilmiştir.
Deport Olmak Ne Demek?
Deport olmak, bir yabancının bulunduğu ülkeden resmî bir idari karar ile çıkarılması anlamına gelir.
Türkiye’de deport kararı verilen yabancılar;
- kendi ülkelerine
- transit geçiş yapacakları ülkeye
- veya üçüncü bir ülkeye
gönderilebilir.
Deport kararı genellikle göç mevzuatının ihlali, kamu düzeni veya güvenliği açısından risk oluşturma gibi durumlarda verilir.
Kimler Deport Edilir?
Türk hukukuna göre bazı durumlarda yabancılar hakkında sınır dışı etme kararı alınabilir.
Örneğin;
- vize süresini aşanlar
- ikamet izni iptal edilenler
- çalışma izni olmadan çalışan yabancılar
- sahte belge kullananlar
- kamu düzeni veya güvenliği açısından risk oluşturan kişiler
- Türkiye’ye giriş yasağı olmasına rağmen ülkeye girenler
hakkında deport kararı verilebilir.
Bu durumlar Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu’nda ayrıntılı şekilde düzenlenmiştir.
Hakkında Deport Kararı Verilen Biri Ne Yapmalı?
Hakkında deport kararı verilen bir yabancı, kararın tebliğinden itibaren 7 gün içinde idare mahkemesine başvurarak karara itiraz edebilir.
İtiraz sürecinde:
- idare mahkemesine dava açılır
- dava açıldığı idareye bildirilir
- mahkeme dosyayı kısa süre içinde inceler
Kanuna göre, yabancının rızası bulunmadıkça dava süreci devam ederken deport işlemi uygulanmaz.
Deport Kararı Silinir mi?
Deport kararı bazı durumlarda mahkeme kararı ile kaldırılabilir.
Özellikle:
- hukuka aykırı deport kararı verilmesi
- yanlış değerlendirme yapılması
- kişinin Türkiye’de kalmasını gerektiren hukuki durumların bulunması
gibi hallerde deport kararına karşı açılan dava sonucunda karar iptal edilebilir.
Deport En Fazla Kaç Yıl Sürer?
Deport kararı genellikle Türkiye’ye giriş yasağı ile birlikte uygulanır.
Bu yasak süresi;
- ihlalin niteliğine
- kişinin durumuna
- kamu güvenliği değerlendirmesine
göre değişebilir.
Uygulamada giriş yasakları genellikle 1 yıl ile 5 yıl arasında değişebilmektedir.
Deport Edilen Bir Kişi Türkiye’ye Geri Dönebilir mi?
Deport edilen kişiler bazı durumlarda Türkiye’ye tekrar giriş yapabilir.
Ancak bu durum;
- giriş yasağının süresi
- vize veya ikamet izni durumu
- Göç İdaresinin değerlendirmesi
gibi faktörlere bağlıdır.
Bazı durumlarda giriş yasağının kaldırılması için başvuru yapılabilir.
Deport Olan Bir Kişi Vize Alabilir mi?
Deport edilen bir kişinin vize alabilmesi, hakkında verilen Türkiye’ye giriş yasağının süresine bağlıdır.
Eğer giriş yasağı devam ediyorsa vize verilmez. Ancak bazı durumlarda giriş yasağının kaldırılması veya özel izin alınması mümkündür.
Deport Olan Bir Kişi Türkiye’de Evlenebilir mi?
Deport kararı bulunan kişiler için evlilik tek başına deport kararını ortadan kaldırmaz. Ancak bazı durumlarda aile hayatı kapsamında hukuki değerlendirme yapılması mümkündür.
Bu nedenle her olayın kendi koşulları içinde değerlendirilmesi gerekir.
İdari Gözetim ve Geri Gönderme Merkezi
Bazı durumlarda deport işlemlerinin yürütülebilmesi için yabancı hakkında idari gözetim kararı verilebilir.
Bu kişiler geri gönderme merkezlerinde tutulur.
Kanuna göre:
- idari gözetim süresi en fazla 6 ay
- gerekli hallerde 6 ay daha uzatılabilir
Toplam süre 12 ayı geçemez.
İdari Gözetim Kararına İtiraz
İdari gözetim kararına karşı;
- yabancı
- yasal temsilcisi
- veya avukatı
Sulh Ceza Hakimliğine başvurabilir.
Sulh ceza hâkimi başvuruyu 5 gün içinde karara bağlar.
Deport Kararı Hangi Durumlarda Verilemez?
Kanuna göre bazı kişiler hakkında deport kararı uygulanamaz.
Örneğin;
- sınır dışı edilmesi halinde işkence veya ölüm riski bulunanlar
- ciddi sağlık sorunu olan kişiler
- insan ticareti mağdurları
- hamile veya ağır hastalar
hakkında deport kararı uygulanamaz.
Deport ve Yabancılar Hukuku
Deport işlemleri, yabancının Türkiye’deki yaşamını doğrudan etkileyen ciddi hukuki sonuçlar doğurur. Bu nedenle deport kararı verilen kişiler için itiraz süresi ve hukuki süreçlerin doğru şekilde takip edilmesi büyük önem taşır.
AYDIN 1. İDARE MAHKEMESİ’NE
YÜRÜTMENİN DURDURULMASI TALEPLİDİR
DAVACI :
Ad Soyad – Yabancı Kimlik No / Pasaport No
Adres
VEKİLİ :
Av. …
Adres
DAVALI :
… VALİLİĞİ (İl Göç İdaresi Müdürlüğü)
DAVA KONUSU :
…/…/… tarihli sınır dışı etme kararının iptali ve yürütmenin durdurulması talebidir.
AÇIKLAMALAR
(Hakkında sınırdışı etme (deport) kararaı verilen kişinin başına gelen olaylar silsilesi, hayatındaki önemli noktalar, neden Türkiye’ye geldiği, hakkında verilen sınır dışı kararı ve bu kararın hukuka ve kanuna aykırı olduğu bu kısımda anlatılır. Kişi YUKK uyarınca geri gönderilemeyecek kişiler kategorisinde ise bu da belirtilmelidir. Müvekkile ait kısa dönem ikâmet izni veya insanî ikâmet izni başvurusu olup olmadığı da burada bahsedilmelidir. Müvekkilin kendi ülkesinde can güvenliği olmadığına dair durumlar da açıklanmalıdır. Bu açıklamaları belgeler ile desteklemek gerekir. Sınırdışı kararının tebliğindeki usulsüzlükler açıklanmalıdır.)
-
Müvekkil … uyruklu olup, ülkesinde yaşanan … (savaş / iç karışıklık / siyasi baskı vb.) nedeniyle Türkiye’ye gelmiştir.
-
Müvekkil hakkında … Valiliği tarafından …/…/… tarih ve … sayılı sınır dışı etme kararı tesis edilmiştir. Söz konusu karar hukuka ve hakkaniyete açıkça aykırıdır.
-
Müvekkil Türkiye’de … yıldır yaşamaktadır. Ailesi ile birlikte ikamet etmekte olup; eşi, çocukları ve bakmakla yükümlü olduğu kişiler bulunmaktadır.
-
Müvekkilin herhangi bir suç kaydı bulunmamaktadır. Kamu düzeni ve güvenliği açısından tehdit oluşturduğuna dair somut bir tespit de mevcut değildir.
-
6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu’nun 55. maddesi uyarınca; sınır dışı edilmesi halinde işkenceye, kötü muameleye veya hayati tehlikeye maruz kalma riski bulunan kişiler hakkında sınır dışı kararı uygulanamaz.
-
Müvekkilin ülkesine gönderilmesi halinde yaşam hakkı ciddi şekilde tehlikeye girecek olup, bu durum Anayasa ve uluslararası sözleşmelere açıkça aykırıdır.
-
Bu nedenle dava konusu sınır dışı etme kararının iptali gerekmektedir.
YÜRÜTMENİN DURDURULMASI TALEBİ
Sınır dışı kararının uygulanması halinde müvekkil açısından telafisi imkânsız zararlar doğacaktır. Bu nedenle dava sonuçlanıncaya kadar işlemin yürütmesinin durdurulması gerekmektedir.
HUKUKİ SEBEPLER
T.C. Anayasası,
6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu,
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu,
Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve ilgili mevzuat.
DELİLLER
-
Sınır dışı etme kararı
-
İdari gözetim kararı
-
Kimlik ve pasaport belgeleri
-
Aile durumunu gösterir belgeler
-
Sağlık raporları (varsa)
-
Tanık beyanları ve her türlü yasal delil
SONUÇ VE İSTEM
Yukarıda arz edilen nedenlerle;
-
Dava konusu sınır dışı etme kararının yürütmesinin DURDURULMASINA,
-
Söz konusu sınır dışı etme kararının İPTALİNE,
-
Yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı idareye yükletilmesine
karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederim.
Tarih
Davacı / Vekili

Bir Cevap Yazın