Bir kişinin ölümünden sonra malvarlığının nasıl paylaşılacağını veya belirli isteklerinin nasıl yerine getirileceğini düzenlemek istemesi oldukça doğaldır. Türk hukukunda bunun en yaygın yolu vasiyetname düzenlemektir.
Ancak vasiyetname, sıradan bir belge değildir. Türk Medeni Kanunu, vasiyetnamenin geçerli olabilmesi için sıkı şekil şartları öngörmüştür. Bu şartlara uyulmaması halinde vasiyetname iptal edilebilir veya hiç hüküm doğurmayabilir.
Bu yazımızda;
- Vasiyetname nedir?
- Kimler vasiyetname yapabilir?
- El yazılı vasiyetname nasıl hazırlanır?
- Noterde vasiyetname nasıl düzenlenir?
- Sözlü vasiyetname hangi durumlarda geçerlidir?
- Yurt dışında yaşayan Türkler vasiyetname düzenleyebilir mi?
sorularını 2026 yılı uygulaması çerçevesinde açıklıyoruz.
Vasiyetname Nedir?
Vasiyetname, kişinin ölümünden sonra hüküm doğurmasını istediği son arzularını açıkladığı tek taraflı ölüme bağlı tasarruftur.
Vasiyetname sayesinde kişi;
- belirli mallarını belirli kişilere bırakabilir,
- belirli yükümlülükler getirebilir,
- bazı mirasçılar hakkında kanunun izin verdiği ölçüde tasarrufta bulunabilir,
- son isteklerini hukuken geçerli şekilde açıklayabilir.
Vasiyetname, miras sözleşmesinden farklı olarak tek taraflı bir hukuki işlemdir ve miras bırakan sağ olduğu sürece dilediği zaman değiştirebilir veya tamamen ortadan kaldırabilir.
Vasiyetname ile Miras Sözleşmesi Aynı Şey midir?
Hayır.
Bu iki kurum sıklıkla karıştırılsa da hukuken farklıdır.
| Vasiyetname | Miras Sözleşmesi |
|---|---|
| Tek taraflıdır. | İki taraflıdır. |
| Miras bırakan istediği zaman değiştirebilir veya geri alabilir. | Kural olarak tek taraflı olarak ortadan kaldırılamaz. |
| Sadece miras bırakanın iradesi yeterlidir. | Tarafların karşılıklı iradesi gerekir. |
Kimler Vasiyetname Yapabilir?
Türk Medeni Kanunu’na göre vasiyetname düzenleyebilmek için iki temel şart bulunmaktadır.
1. Ayırt Etme Gücüne Sahip Olmak
Vasiyetname düzenleyen kişinin yaptığı işlemin anlam ve sonuçlarını kavrayabilecek durumda olması gerekir.
Ayırt etme gücü vasiyetnamenin düzenlendiği anda mevcut olmalıdır. Daha sonra kazanılması, daha önce düzenlenen vasiyetnameyi geçerli hale getirmez.
2. On Beş Yaşını Doldurmuş Olmak
Ayırt etme gücüne sahip olmak tek başına yeterli değildir.
Kanun gereğince kişinin 15 yaşını doldurmuş olması gerekir.
Ayırt etme gücüne sahip olan bir kişinin kısıtlı olması ise tek başına vasiyetname yapmasına engel değildir.
Vasiyetname Türleri Nelerdir?
Türk Medeni Kanunu üç farklı vasiyetname türü kabul etmiştir.
- Resmi vasiyetname
- El yazılı vasiyetname
- Sözlü vasiyetname
Kanunda öngörülen bu şekiller dışında düzenlenen belgeler vasiyetname olarak kabul edilmez.
Resmi Vasiyetname Nedir?
Resmi vasiyetname;
- noter,
- sulh hâkimi
- veya kanunun yetki verdiği diğer resmi görevliler tarafından,
iki tanığın katılımıyla düzenlenen vasiyetname türüdür.
Resmi vasiyetname uygulamada en güvenli yöntemlerden biridir. Şekil şartlarının resmi memur tarafından yerine getirilmesi nedeniyle sonradan şekil eksikliği iddiaları daha az görülmektedir.
Resmi Vasiyetname Nasıl Düzenlenir?
Resmi vasiyetname iki şekilde hazırlanabilir.
Okunarak ve İmzalanarak
Bu yöntemde miras bırakan son arzularını resmi memura bildirir.
Hazırlanan metni okur.
İmzalar.
Daha sonra tanıklar huzurunda vasiyetnamenin kendi son arzularını içerdiğini açıklar.
Tanıklar gerekli şerhi düşerek belgeyi imzalar.
Okunmadan ve İmzalanmadan Düzenlenen Resmi Vasiyetname
Okuma yazma bilmeyen veya sağlık nedeniyle okuyup imzalayamayacak kişiler bakımından kanun özel bir usul öngörmüştür.
Bu durumda resmi memur vasiyetnameyi tanıklar önünde yüksek sesle okur.
Vasiyetçi bunun kendi son arzularını içerdiğini beyan eder.
Tanıklar gerekli şerhi düzenleyerek belgeyi imzalar.
El Yazılı Vasiyetname Nasıl Yazılır?
Google’da en çok aranan konulardan biri budur.
El yazılı vasiyetnamenin geçerli olabilmesi için;
- metnin tamamının vasiyetçinin kendi el yazısıyla yazılması,
- düzenleme tarihinin bulunması,
- gün, ay ve yılın anlaşılabilir şekilde belirtilmesi,
- imzanın bulunması
zorunludur.
Bilgisayarda yazılan,
daktiloyla hazırlanan,
başkasına yazdırılan
ve sadece imzalanan belgeler el yazılı vasiyetname olarak geçerli değildir.
El Yazılı Vasiyetname Örneği
El yazılı vasiyetnamede belirli bir başlık kullanılması zorunlu değildir.
Ancak uygulamada aşağıdaki şekilde bir metin hazırlanabilir.
“Bu belge benim son arzularımı içermektedir.
Ölümüm halinde Nazilli ilçesinde bulunan taşınmazımın çocuklarım arasında eşit olarak paylaşılmasını istiyorum.
Düzenleme Tarihi: 22.07.2026
Ad Soyad
İmza”
Bu örnek yalnızca bilgilendirme amacı taşımaktadır. Her somut olayın özellikleri farklı olduğundan vasiyetname düzenlenmeden önce hukuki danışmanlık alınması faydalı olacaktır.
El Yazılı Vasiyetname Notere Verilmek Zorunda mıdır?
Hayır.
El yazılı vasiyetnamenin geçerli olabilmesi için notere teslim edilmesi zorunlu değildir.
Ancak kaybolma veya tahrip edilme riskini azaltmak amacıyla vasiyetname;
- notere,
- sulh hâkimine
- veya yetkili memura
saklanmak üzere bırakılabilir.
Sözlü Vasiyetname Nedir?
Sözlü vasiyetname, yalnızca olağanüstü durumlarda başvurulabilen istisnai bir vasiyetname türüdür.
Örneğin;
- yakın ölüm tehlikesi,
- savaş,
- ulaşımın kesilmesi,
- ağır hastalık
gibi durumlarda diğer vasiyetname türlerinin düzenlenmesi mümkün değilse sözlü vasiyetname yapılabilir.
Bu durumda miras bırakan son arzularını aynı anda iki tanığa bildirir.
Tanıklar ise kanunda öngörülen usule uygun şekilde bu beyanı mahkemeye ulaştırırlar.
Yurt Dışında Yaşayan Türkler Vasiyetname Düzenleyebilir mi?
Evet.
Yurt dışında yaşayan Türk vatandaşları, somut olayın özelliklerine göre Türk hukukunun ve milletlerarası özel hukuk kurallarının uygulanabildiği durumlarda vasiyetname düzenleyebilirler.
Resmi vasiyetname düzenlenmesi gereken hâllerde Türk Konsoloslukları da kanunun öngördüğü şartlar dâhilinde yetkili resmi makam olarak görev yapabilmektedir.
Birden fazla ülkeyi ilgilendiren miras dosyalarında uygulanacak hukuk, vatandaşlık, mutad mesken ve malvarlığının bulunduğu ülke gibi unsurlar ayrıca değerlendirilmelidir.
Vasiyetname Sonradan Değiştirilebilir mi?
Evet.
Vasiyetname tek taraflı bir hukuki işlem olduğundan miras bırakan sağ olduğu sürece yeni bir vasiyetname düzenleyebilir, mevcut vasiyetnamesini değiştirebilir veya tamamen geri alabilir.
Sık Sorulan Sorular
Vasiyetname noterde yapılmak zorunda mıdır?
Hayır. Kanunda öngörülen şartlara uyulması hâlinde el yazılı vasiyetname de geçerli olabilir.
Bilgisayarda yazılan vasiyetname geçerli midir?
Hayır. El yazılı vasiyetnamenin tamamı miras bırakanın kendi el yazısıyla hazırlanmalıdır.
Vasiyetname için tanık gerekir mi?
Resmi ve sözlü vasiyetnamede tanık bulunması gerekir. El yazılı vasiyetnamede tanık zorunlu değildir.
Vasiyetname kaç yaşında yapılabilir?
Ayırt etme gücüne sahip olmak şartıyla 15 yaşını dolduran kişiler vasiyetname düzenleyebilir.
El yazılı vasiyetname notere bırakılmazsa geçersiz olur mu?
Hayır. Notere bırakılması geçerlilik şartı değildir; ancak güvenli şekilde saklanması açısından tercih edilebilir.
Sözlü vasiyetname her zaman yapılabilir mi?
Hayır. Sadece olağanüstü hâllerde ve diğer vasiyetname türlerinin düzenlenmesinin mümkün olmadığı durumlarda başvurulabilir.
Sonuç
Vasiyetname, kişinin ölümünden sonra iradesinin hukuken korunmasını sağlayan en önemli ölüme bağlı tasarruflardan biridir. Ancak vasiyetnamenin geçerli olabilmesi için Türk Medeni Kanunu’nda öngörülen şekil şartlarına eksiksiz uyulması gerekir.
Özellikle birden fazla mirasçının bulunduğu, yurt dışında yaşayan mirasçıların yer aldığı veya yüksek değerli malvarlıklarının söz konusu olduğu durumlarda, sonradan doğabilecek uyuşmazlıkların önlenmesi için vasiyetnamenin hukuki destek alınarak hazırlanması önem taşımaktadır.
Bir Cevap Yazın