Aydın ve Nazilli’de Arazi Toplulaştırması: Köylü ve Çiftçiler İçin Kapsamlı Hukuki Rehber (2026)

Yayın tarihi: Mayıs 2026 | Kategori: Arazi Hukuku, Tarım Hukuku | Yazar: Av. Demirel

Önemli Gelişme: 30 Nisan 2026 tarihli ve 11266 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile Aydın iline bağlı Yenipazar, Kuyucak, Nazilli ve Sultanhisar ilçelerindeki 16 köy ve mahallede zorunlu arazi toplulaştırması ve tarla içi geliştirme hizmetleri yapılmasına karar verilmiştir. Bu karar, söz konusu yerlerdeki binlerce çiftçiyi doğrudan etkiliyor.

İçindekiler

Arazi toplulaştırması nedir?
Neden yapılıyor? Yasal dayanakları neler?
Aydın’da hangi köy ve mahalleler etkileniyor?
Süreci kim yürütüyor?
Toplulaştırma nasıl ilerliyor — aşama aşama
Hangi aşamalarda itiraz hakkınız var?
İtiraz etmezseniz ne kaybedersiniz?
Toplulaştırmanın olası faydaları
Toplulaştırmanın riskleri ve zararları
Etkilenen köylülere pratik tavsiyeler
Parselimi e-Devlet’ten nasıl sorgularım?
Neden mutlaka bir avukata danışmalısınız?

1. Arazi Toplulaştırması Nedir?

Arazi toplulaştırması, tarım arazilerinin çeşitli nedenlerle parçalanıp küçülmesinin önüne geçmek ve verimliliği artırmak amacıyla birden fazla küçük parselin birleştirilerek daha büyük, düzenli, ekonomik parseller oluşturulması sürecidir.

Kısaca şöyle düşünebilirsiniz: Dedenizden kalan 10 parça tarlanız var, hepsi farklı yerlerde, ulaşılması güç, sulama kanalı geçmiyor. Toplulaştırmayla bu 10 parça tek ya da birkaç büyük parsele dönüştürülüyor — teorik olarak.

Hukuki tanım olarak Arazi Toplulaştırması ve Tarla İçi Geliştirme Hizmetleri Uygulama Yönetmeliği‘nin 4. maddesi şunu söylüyor: “Tarım arazilerinin doğal ve yapay etkilerle bozulmasını ve parçalanmasını önlemek, parçalanmış arazilerde ise doğal özellikleri, kullanım bütünlüğü ve mülkiyet hakları gözetilerek birden fazla arazi parçasının birleştirilip ekonomik, ekolojik ve daha işlevsel yeni parsellerin oluşturulmasını sağlamak.”

Bununla birlikte arazinize tarla içi geliştirme hizmetleri de yapılıyor: sulama kanalları, drenaj sistemleri, tarla içi yollar, toprak ıslahı, tesviye gibi altyapı çalışmaları.

2. Neden Yapılıyor? Yasal Dayanakları Neler?

Toplulaştırmanın yasal zemini üç temel mevzuata dayanıyor:

6200 Sayılı Kanun (DSİ Kanunu) – Ek Madde 9: Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü’ne sulama projelerinin uygulandığı alanlarda arazi toplulaştırması yapma yetkisini verir. Cumhurbaşkanı kararıyla zorunlu toplulaştırma ilan edilebilir.

3083 Sayılı Sulama Alanlarında Arazi Düzenlenmesine Dair Tarım Reformu Kanunu: Sulama alanlarında ve Cumhurbaşkanı’nın gerekli gördüğü yerlerde maliklerin rızası aranmaksızın toplulaştırma yapılabileceğini hüküm altına alır. Bu kanunun 3. maddesi: “Uygulama alanı, Cumhurbaşkanı kararı ile belirtilen alanlardır. Bu karar kamulaştırma ve diğer işlemler bakımından kamu yararı kararı sayılır.”

5403 Sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu: Tarım arazilerinin korunması, bölünmesinin önlenmesi ve verimli kullanılmasını düzenler.

Neden şimdi Aydın-Nazilli? DSİ 21. Bölge Müdürlüğü sulama projesinin tamamlanmasıyla birlikte bu bölgedeki tarım arazilerinde verimliliğin artırılması, sulama altyapısının etkin kullanımı ve parçalı arazi yapısının giderilmesi hedefleniyor.

3. Aydın’da Hangi Köy ve Mahalleler Etkileniyor?

30 Nisan 2026 tarih ve 11266 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı’na ekli listede şu yerleşim yerleri yer alıyor:

Sıra	İlçe	Köy / Belde / Mahalle
1	Yenipazar	Direcik
2	Yenipazar	Donduran
3	Kuyucak	Beşeylül
4	Kuyucak	Aydınoğlu
5	Nazilli	Sümer
6	Nazilli	Dallıca
7	Nazilli	Esenköy
8	Nazilli	Dualar
9	Nazilli	Hamidiye
10	Nazilli	Hamzallı
11	Nazilli	Kırcaklı
12	Nazilli	Mescitli
13	Nazilli	Pirlibey
14	Nazilli	Toygar
15	Nazilli	Yazırlı
16	Sultanhisar	Salavatı

Not: Uygulama; DSİ 21. Bölge Müdürlüğü tarafından kamu yararı gözetilerek yürütülecektir. Proje sınırları içinde olmakla birlikte teknik açıdan tarla içi kapalı drenaj sahasına dahil edilmesi uygun olmayan tepelik, taşlık, çukurluk alanlar ile yoğun sabit tesis bulunan alanlar proje alanı harici bırakılabilir.

4. Süreci Kim Yürütüyor?

Aydın’daki bu toplulaştırma projesinin uygulayıcı kuruluşu DSİ (Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü) 21. Bölge Müdürlüğü‘dür.

DSİ; toplulaştırma alanını belirlemekten parsellerin yeniden düzenlenmesine, tapuya tescile kadar tüm süreci yönetir. Hukuki sorumluluk da DSİ’ye aittir.

Bununla birlikte DSİ dışındaki kamu kuruluşları ve belediyeler de proje idaresi sıfatıyla DSİ’nin iznine tabi olarak bu hizmeti yürütebilir.

5. Toplulaştırma Nasıl İlerliyor — Aşama Aşama

Aşama 1: Ön Etüt ve Proje Alanının Belirlenmesi

DSİ, toplulaştırılacak alanı belirler. Ulaşım, mülkiyet durumu, topografya, sulama ve drenaj ihtiyacı incelenir. Proje kapsamındaki işler bir raporda belirtilir.

Aşama 2: Cumhurbaşkanı Kararı ve İlan

Cumhurbaşkanı Kararı Resmî Gazete’de yayımlanır. Bu karar kamu yararı kararı niteliğindedir. Karar, bir ay içinde mahallin en büyük mülki idare amirine (kaymakamlık) bildirilir; köy veya mahalle muhtarlığında ve DSİ’nin internet sitesinde 30 gün ilan edilir.

Dikkat: Cumhurbaşkanı Kararı’nın Resmî Gazete’de yayımlanmasından sonra yapılan sabit tesisler (ev, ahır, samanlık, dikili bahçe vb.) toplulaştırmaya dahil edilmez ve tazminata konu olamaz.

Aşama 3: Tapu Siciline Belirtme Konulması

DSİ talebiyle tüm etkilenen parsellerin tapu kütüğü beyanlar hanesine “6200 sayılı Kanun’un Ek 9. maddesi gereğince arazi toplulaştırması kapsamına alınmıştır” şerhi konulur. Bu tarihten itibaren parseller üzerindeki her türlü devir, temlik, ipotek, satış vaadi, ifraz ve taksim işlemleri DSİ’nin iznine bağlıdır.

Aşama 4: Kadastro İşlemleri

Gerekiyorsa proje alanındaki kadastro paftaları yenilenir. Elbirliği (iştirak halinde) mülkiyetler paylı mülkiyete dönüştürülür; bu işlemler harç ve vergiden muaftır.

Aşama 5: Hâlihazır Harita ve Toprak Etütleri

Arazinin topografyası, sabit tesisler ve mevcut kullanım durumu belirlenir. Toprağın fiziksel ve kimyasal özellikleri analiz edilir.

Aşama 6: Arazi Derecelendirmesi ve İtiraz Süreci (1. İtiraz Hakkı)

Arazi Derecelendirme Komisyonu kurulur. Komisyon; DSİ’den 4 üye, köy muhtarı veya temsilcisinden 1 üye, proje alanındaki arazi maliklerinin kendi aralarından seçtikleri 2 üyeden oluşur. Komisyon, her parselin değerini toprağın özellikleri ve konumuna göre belirler.

Belirlenen derecelendirme sonuçları 30 gün askıya çıkarılır (Yönetmelik m. 12/1). Bu süre içinde — ilanın kaldırıldığı günü takip eden iş gününün mesai bitimine kadar — yazılı ve belgeye dayalı olarak DSİ’ye itiraz edebilirsiniz. Belgesiz veya sözlü itirazlar değerlendirmeye alınmaz.

İtirazlarınız askı bitiminden itibaren en geç 15 iş günü içinde komisyonca karara bağlanır (Yönetmelik m. 12/2) — bu süre sizin değil, idarenin cevap verme süresidir. İtiraz derecelendirmeyi değiştiriyorsa sonuçlar ikinci kez 30 gün daha askıya çıkarılır. DSİ’nin nihai kararı idari anlamda kesindir; ancak yargı yolu her zaman açıktır.

Aşama 7: Blok Planlarının Oluşturulması

Yol, kanal, dere gibi sınırlara göre parseller gruplara ayrılır. Sulama projeleriyle uyumlu yeni blok planları hazırlanır.

Aşama 8: Mülakat

Her arazi malikinin yeni parselasyon planına ilişkin tercihleri alınır. Hangi bölgede parsel istediğinizi bu aşamada bildirmeniz son derece önemlidir. Mülakatlara bizzat katılabilir ya da noter vekaletnamesiyle yetkili kıldığınız birini gönderebilirsiniz.

Aşama 9: Ortak Tesislere Katılım Payı Kesintisi

Proje alanındaki arazilerinizin parsel değer sayılarından yol, kanal, tahliye kanalı gibi kamunun ortak kullanacağı yerler için en fazla %10 oranında katılım payı kesilir. Bu kesinti için herhangi bir bedel ödenmez.

Aşama 10: Yeni Parselasyon Planı ve İtiraz Süreci (2. İtiraz Hakkı)

Yeni parselasyon planı ve mülkiyet listeleri 30 gün askıya çıkarılır (Yönetmelik m. 17/1). Askı süresince — ilanın kaldırıldığı günü takip eden iş gününün mesai bitimine kadar — yazılı ve belgeye dayalı olarak DSİ’ye itiraz edebilirsiniz. İtirazlar değerlendirilerek gerekirse ikinci bir 30 günlük askı daha yapılır; DSİ’nin kararı idari anlamda kesindir ve tescile esas plan bu şekilde hazırlanır. Ancak bu idari kesinlik yargı yolunu kapatmaz; tescil sonrasında dava açma hakkınız saklıdır.

Aşama 11: Yer Teslimi ve Tescil

Kesinleşen plan araziye uygulanır. Yeni parseller hak sahiplerine yer teslim tutanağıyla teslim edilir. Tescil işlemleri harç ve vergiden muaftır. Tescil tarihinden itibaren 10 yıl içinde yargı yoluna başvurabilirsiniz.

6. Hangi Aşamalarda İtiraz Hakkınız Var?

Toplulaştırma sürecinde iki katmanlı bir hak koruma mekanizması işliyor: önce idari itiraz, ardından yargı yolu.

a) Arazi Derecelendirmesi — İdari İtiraz (Yönetmelik m. 12): Derecelendirme sonuçları 30 günlük askıya çıktığında, askı süresi içinde DSİ’ye yazılı ve belgeye dayalı itiraz yaparsınız. DSİ bu itirazı en geç 15 iş günü içinde karara bağlar. Sonuç değişiyorsa ikinci bir 30 günlük askı açılır; değişmiyorsa yazılı bildirim yapılır ve idari süreç kapanır. Belgesiz veya sözlü itirazlar kesinlikle incelenmez.

b) Yeni Parselasyon Planı — İdari İtiraz (Yönetmelik m. 17): Plan 30 günlük askıya çıktığında, aynı şekilde DSİ’ye yazılı ve belgeye dayalı itiraz yaparsınız. DSİ askı bitiminden itibaren en geç 30 gün içinde karara bağlar. Gerekirse ikinci askı yapılır. Kararın tescile esas plan olarak kesinleşmesiyle idari aşama sona erer.

c) Tescil Sonrası — Yargı Yolu (Yönetmelik m. 5/12): Tescil tarihinden itibaren 10 yıl içinde doğrudan dava açabilirsiniz; öncesinde idareye başvuru zorunluluğu aranmaz. Derecelendirmenin hatalı yapıldığı, parsel değerlerinin eksik hesaplandığı, sabit tesislerin göz ardı edildiği, size verilen parselin vaat edilenden farklı olduğu gibi durumlarda bu yol kullanılır. Görevli mahkeme kural olarak Asliye Hukuk Mahkemesi‘dir.

d) Gelir Kaybı ve Tazminat — Sulh Hukuk Mahkemesi (Yönetmelik m. 9/8): Toplulaştırma nedeniyle kısıtlanan alandaki ürün kayıpları ve gelir kayıpları için DSİ bir bedel takdir eder. Mülkiyet ihtilafı varsa ya da malik takdir edilen bedeli kabul etmezse, DSİ Sulh Hukuk Mahkemesi’ne başvurarak bedel tespiti ister — yani davayı idare açar, malik karşı taraf olur. Mahkemece belirlenen bedel üzerinden de itiraz hakkınız vardır.

7. İtiraz Etmezseniz Ne Kaybedersiniz?

Süreçte pasif kalmak, hakkınızı teslim etmek demektir. Sessiz kalırsanız şunları kaybedebilirsiniz:

Parsel tercihini: Mülakata katılmazsanız yeni parselin nerede olacağına siz değil idare karar verir. Daha az verimli, yola uzak, sulamaya elverişsiz bir parsele düşebilirsiniz.

Derecelendirme itirazını: Arazi değeriniz düşük hesaplanmışsa ve itiraz etmezseniz, size daha küçük ya da daha verimsiz bir parsel verilir. İlan süresi geçtikten sonra bu hatanın düzeltilmesi son derece güçleşir.

Sabit tesislerinizin korunmasını: Ev, ahır, meyve bahçesi gibi sabit tesisinizin varlığını ve değerini kanıtlamazsanız, parselasyon planında bu tesisin etrafında arazi bırakılmayabilir veya tazminat ödenmeyebilir.

%10 katılım payında fazla kesinti yapılmasını fark edemezsiniz: Kesinti oranının hukuka aykırı şekilde uygulandığı durumlarda itiraz etmezseniz bu kayıp telafi edilemez.

10 yıllık dava hakkını: Hataları fark ettiğinizde bu süre dolmuşsa artık yargıya başvuramazsınız.

8. Toplulaştırmanın Olası Faydaları

Dürüst bir hukuki rehber, faydaları da görmezden gelmez. Doğru uygulandığında toplulaştırma şunları sağlayabilir:

Dağınık ve küçük parsellerin birleştirilerek tarımsal verimliliğin artması
Sulama kanalları, drenaj sistemleri ve tarla içi yollar sayesinde üretim maliyetlerinin düşmesi
Sulu tarıma geçişle arazi değerinin artması (5403 sayılı Kanun’a ekli Aydın ilçeleri listesinde sulu arazi değerleri kuru arazinin çok üzerinde)
Makine kullanımına elverişli büyük ve düzenli parseller
Miras yoluyla oluşan hisseli ve parçalı yapının düzeltilmesi
Kadastro hatalarının ve hisse hatalarının re’sen düzeltilmesi
Ortak tesislere katılım payı ve tescil işlemlerinin harç ve vergiden muaf tutulması

9. Toplulaştırmanın Riskleri ve Zararları

Ancak her uygulamada olduğu gibi, hatalı veya eksik yürütülen bir süreçte ciddi mağduriyetler yaşanabilir:

Hatalı derecelendirme: Toprağınızın kalitesi, sulama durumu veya konumu yanlış değerlendirilirse size daha düşük değerli parsel verilir. Bu fark çoğu zaman onlarca yıllık emekle işlenmiş araziyle eşdeğer görünmez.

Sabit tesislerin görmezden gelinmesi: Bağ, bahçe, zeytinlik gibi yıllarca emek verilmiş dikili araziler ile ahır, depo gibi yapıların hukuki koruması vardır — ama bu korumadan yararlanmak için sürece aktif katılım şarttır.

Farklı bir konuma yerleştirilme: Sulama suyuna yakın, yola cepheli, verimli toprağa sahip eski parseli yerine çeşitli gerekçelerle farklı bir bölgede parsel verilmesi mümkündür.

%10 katılım payının usulsüz uygulanması: Yönetmelik “en fazla %10” der; ancak bu sınırın aşılması ya da daha önce toplulaştırmaya tabi olmuş alanlarda ikinci kez kesinti yapılması ihlal oluşturur.

Uzun süre kullanamama: Uygulama boyunca araziniz üzerindeki tasarruf yetkisi kısıtlanır; satış, ipotek, ifraz gibi işlemler DSİ iznine bağlıdır. Bu süre bazen yıllarca uzayabilir.

Eski parseller üzerindeki hakların sorunlu aktarımı: İrtifak hakları, kiracılık, ortakçılık gibi mevcut hakların yeni parsele aktarılması sorunlar yaratabilir.

10. Etkilenen Köylülere Pratik Tavsiyeler

Aydın’ın Nazilli, Yenipazar, Kuyucak ve Sultanhisar ilçelerindeki etkilenen bölgelerde yaşıyorsanız şu adımları bugünden atın:

1. Tapu kayıtlarınızı kontrol edin. Tüm parsellerinizin güncel tapu bilgilerini, hisse durumunu ve yüzölçümlerini öğrenin. Elbirliği mülkiyet varsa miras taksimatını hemen ele alın.

2. Sabit tesislerinizi belgeleyin. Arazinizde bina, kuyu, ahır, bağ, bahçe veya dikili ağaç varsa fotoğraflayın, resmi belgeleri saklayın. Cumhurbaşkanı Kararı’nın Resmî Gazete yayım tarihinden (30 Nisan 2026) sonra yapılan tesisler tazminat kapsamı dışındadır.

3. İlan ve askı sürelerini takip edin. Muhtarlık panosunu ve DSİ’nin web sitesini düzenli kontrol edin. Askı süreleri çok kısa; kaçırılan bir ilan, itiraz hakkını kaybettirtir.

4. Mülakatlara mutlaka katılın. Yeni parsel tercihlerinizi bildirmeniz bu süreçte en kritik adımlardan biridir. Katılamazsanız noter vekâleti ile temsil ettirin.

5. Komşularınızla iletişim kurun. Toplu hareket, hem derecelendirme hem de parselasyon aşamasında daha etkin sonuçlar doğurabilir.

6. Hemen bir avukata danışın. Sürecin başlangıcında yapılacak bir danışmanlık, sonradan telafisi imkânsız kayıpları engeller.

11. Parselimi e-Devlet’ten Nasıl Sorgularım?

Toplulaştırma kapsamındaki parsellere tapu kütüğü beyanlar hanesine şerh konulur. Parselin toplulaştırma kapsamında olup olmadığını ve üzerindeki belirtmeleri şu şekilde öğrenebilirsiniz:

e-Devlet üzerinden:

turkiye.gov.tr adresine girin.
“Tapu Bilgileri Sorgulama” hizmetini aratın.
Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü üzerinden il, ilçe, köy/mahalle, ada ve parsel numaranızı girerek sorgulayın.
Sonuç ekranında “Beyanlar” bölümünde toplulaştırma şerhinin olup olmadığını görebilirsiniz.

Alternatif olarak:

Bağlı bulunduğunuz Tapu Müdürlüğü‘ne bizzat başvurarak tapu kütüğü örneği isteyebilirsiniz.
DSİ 21. Bölge Müdürlüğü‘ne (Aydın) başvurarak proje kapsamındaki parsellerin listesini talep edebilirsiniz.

Toplulaştırma Yapılan Parselleri Öğrenmek İçin:

turkiye.gov.tr adresine girin.
Arazi Toplulaştırma Sorgulama yazın ve sorgulayın.
Açılan ekranda il, ilçe, köy/mahalle yazın
Sonuç ekranında toplulaştırma yapılan yerleri görebilirsiniz.

12. Neden Mutlaka Bir Avukata Danışmalısınız?

Toplulaştırma süreci teknik ve hukuki açıdan son derece karmaşıktır. “Devlet nasılsa adil yapar” düşüncesiyle pasif kalmak, onlarca yıllık tarım arazinizin hukuki değerini kaybetmesine yol açabilir.

Avukat desteği şu konularda hayati önem taşır:

Derecelendirme itirazı: Arazi değerlendirmesinin hatalı yapılıp yapılmadığını teknik belgelerle destekleyerek itiraz hazırlamak hukuki uzmanlık gerektirir. Bir hata, size yüzde onlarca daha düşük değerde parsel verilmesi anlamına gelir.

Sabit tesis ve mütemmim cüz hakları: Dikili tarım arazisi, bağ, zeytinlik, bahçe gibi yüksek değerli alanların korunması özel hukuki argümantasyon ister.

%10 kesinti sınırının denetimi: Uygulamada bu oranın aşılıp aşılmadığının kontrolü ve itirazın zamanında yapılması.

Yargı sürecinin yönetimi: Tescil sonrası 10 yıllık dava hakkının etkin kullanılması; derecelendirme, parselasyon ve tescil işlemlerine ilişkin iptal ve tazminat davaları.

Mirasçılar arası anlaşmazlıklar: Hisseli arazilerde mirasçılar arasındaki ihtilafların toplulaştırma sürecine yansımaması için hızlı çözüm üretilmesi.

Kısıtlama dönemindeki hakların korunması: DSİ iznine bağlı dönemde arazi üzerinde yapılması gereken acil işlemler (örneğin satış, ipotek, miras taksimi) için hukuki yol belirlenmesi.

Sonuç: Hakkınızı Korumak İçin Zaman Kısıtlı

Aydın’ın Nazilli, Yenipazar, Kuyucak ve Sultanhisar ilçelerindeki toplulaştırma süreci artık başlamıştır. Her geçen gün, itiraz süreleri ve hak koruma penceresi daralıyor.

İtiraz süreleri çok kısadır. Askı ilanlarını kaçıranlar bu haklardan mahrum kalır.

Demirel Hukuk Bürosu olarak; tarım ve arazi hukuku alanında deneyimli ekibimizle Aydın’daki arazi toplulaştırma süreçlerini yakından takip ediyoruz. Etkilenen köylerin çiftçileri ve arazi sahipleri için:

Tapu kayıtları ve parsel durumu incelemesi
Arazi derecelendirme itirazlarının hazırlanması
Mülakat sürecinde hukuki danışmanlık
Parselasyon planı itirazlarının yönetimi
Tescil sonrası dava ve tazminat süreçleri

konularında destek sunuyoruz.

📞 Bize Ulaşın

Demirel Hukuk Bürosu 🌐 demirellerhukuk.com

Arazi toplulaştırması konusunda ücretsiz ön değerlendirme için bugün iletişime geçin. Süreç başlamışken geç kalmayın — parseller bir kez tescil edildiğinde süreci geri almak çok daha maliyetli ve zordur.

Bu makale genel bilgi amaçlıdır; hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Somut durumunuz için lütfen avukatınıza başvurun.

Kaynaklar: 30/4/2026 tarihli ve 11266 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı (RG Sayı: 33240); 6200 sayılı Kanun Ek Madde 9; 3083 sayılı Sulama Alanlarında Arazi Düzenlenmesine Dair Tarım Reformu Kanunu; 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu; 6172 sayılı Sulama Birlikleri Kanunu; Arazi Toplulaştırması ve Tarla İçi Geliştirme Hizmetleri Uygulama Yönetmeliği.